دیوارنگاره شیراز با الهام از بیستون؛ بازخوانی اقتدار تاریخی ایران در پاسخ به روبیو

ایده دیوارنگاره جدید نصب‌شده در شیراز، با الهام از سنگ‌نگاره بیستون شکل گرفته است؛ اثری تاریخی متعلق به حدود ۵۲۰ سال پیش از میلاد مسیح که در آن داریوش اول، نه تن از یاغیان و شورشیان را به بند کشیده و اقتدار و حاکمیت خود را به نمایش گذاشته است.

این دیوارنگاره با بازخوانی آن تصویر تاریخی، تلاش دارد پیوندی میان گذشته ایران و شرایط معاصر برقرار کند. در این روایت، اقتدار تاریخی ایران به‌عنوان مفهومی ادامه‌دار به تصویر کشیده شده و اثر، در عین توجه به ریشه‌های تاریخی، به اظهارات روبیو درباره ایران نیز پاسخ می‌دهد.

بر اساس توضیح ارائه‌شده درباره این اثر، اشاره‌های تاریخی مطرح‌شده در سخنان روبیو زمینه‌ای برای شکل‌گیری ایده دیوارنگاره بوده است. سازندگان تلاش کرده‌اند به‌جای پاسخ‌گویی مستقیم و صرفاً کلامی، با زبان هنر روایتی از تاریخ، اقتدار و حاکمیت ایران ارائه کنند.

در بخش سمت راست دیوارنگاره، ترامپ، نتانیاهو و روبیو در امتداد طنابی به تصویر کشیده شده‌اند. این طناب به گردن یاغیان و متجاوزان به خاک ایران انداخته شده است؛ ترکیبی که به ساختار و مضمون سنگ‌نگاره بیستون ارجاع دارد و بر ایستادگی ایران در برابر متجاوزان و دفاع از حاکمیت ملی تأکید می‌کند.

در سوی دیگر اثر، آقای ذوالفقاری، آقای بقایی و چهره‌ای از جامعه عشایری ایران با تفنگ برنو دیده می‌شوند. این سه چهره در ترکیب‌بندی دیوارنگاره، نماد سه ضلع اقتدار و ایستادگی ایران معرفی شده‌اند: میدان، دیپلماسی و مردم.

قرار گرفتن آقای ذوالفقاری، به‌عنوان نماینده حوزه نظامی، در کنار آقای بقایی، نماینده حوزه دیپلماسی، و چهره عشایری مسلح به برنو، بیانگر این نگاه است که اقتدار ملی بر پایه همراهی و انسجام این سه ضلع شکل می‌گیرد. بر اساس این روایت، دولت از ملت جدا دیده نمی‌شود و مردم در کنار دولت و میدان، بخشی جدایی‌ناپذیر از ایستادگی و دفاع از سرزمین ایران هستند.

در ادامه این اثر همچنین جمله‌ای آمده است که برگرفته از توییت آقای محسن رضایی عنوان شده است. این جمله با اشاره به تاریخ ایران، بر استمرار اقتدار و هویت تاریخی کشور تأکید می‌کند و در چارچوب کلی دیوارنگاره، گذشته تاریخی را به وضعیت امروز پیوند می‌دهد.

هدف از خلق این دیوارنگاره، صرفاً پاسخ‌گویی به اظهارات مقامات آمریکایی و اسرائیلی عنوان نشده است. در توضیح این اثر آمده است که استفاده از نماد تاریخی بیستون، با هدف نشان دادن پیوند میان گذشته و امروز ایران انجام شده و قرار است یادآور ریشه‌های تاریخی اقتدار سرزمینی، حاکمیت ملی و ایستادگی مردم باشد.

به این ترتیب، دیوارنگاره جدید شیراز از یک سو به یک نماد شناخته‌شده از تاریخ ایران تکیه دارد و از سوی دیگر، برداشت معاصر خود را از انسجام ملی و دفاع از سرزمین در برابر تهدیدها ارائه می‌کند. بیستون در این اثر نه فقط به‌عنوان یک نشانه تاریخی، بلکه به‌عنوان زمینه‌ای برای بازخوانی مفهوم اقتدار ایران در زمان حاضر به کار گرفته شده است.